وقتی در پستان تودهای ایجاد میشود، اولین قدم تشخیص دقیق نوع آن است. پس از بیوپسی (نمونهبرداری)، قطعهای از بافت پستان برای بررسی زیر میکروسکوپ قرار میگیرد تا مشخص شود که توده خوشخیم است یا بدخیم، و اگر بدخیم است، نوع سرطان و ویژگیهای آن چیست. نتیجه بیوپسی، نقشه راه درمان را مشخص میکند.
بیوپسی و تعیین نوع سرطان:
بیوپسی میتواند مشخص کند که توده خوشخیم است (مثل فیبروآدنوم ها) یا بدخیم (سرطان پستان).
در سرطانهای بدخیم، بیوپسی می تواند نوع سلولها (مثل کارسینوم داکتال یا لوبولار)، وضعیت گیرندههای هورمونی (استروژن، پروژسترون) و وضعیت HER2 (پروتئینی که رشد سلول سرطانی را افزایش میدهد) را مشخص نماید. این اطلاعات کمک میکند که درمان هدفمند و شخصیسازی شده باشد.
مراحل درمان بر اساس نتیجه بیوپسی
- توده خوشخیم: معمولاً نیاز به جراحی فوری نیست و ممکن است با پیگیری منظم و ماموگرافی یا سونوگرافی تحت نظر پزشک مدیریت شود. البته در موارد خاص که رشد سریع یا علائم غیرعادی ایجاد می شود، جراحی برداشتن توده توصیه میگردد.
- سرطان پستان (بدخیم): درمان سرطان پستان بسته به نوع، اندازه، وضعیت گیرندهها و مرحله بیماری متفاوت است. مراحل معمول عبارتند از:
۱. جراحی:
هدف ازین کار، برداشتن تومور و بخشی از بافت سالم اطراف آن می باشد. انواع جراحی شامل لامپکتومی (برداشتن تومور و مقدار کمی بافت اطراف وحفظ پستان ) و نیز ماستکتومی: (برداشتن کل پستان ) می باشد.
۲. شیمیدرمانی:
شیمی درمانی ممکن است قبل از جراحی (Neoadjuvant) برای کوچک کردن تومور یا بعد از جراحی (Adjuvant) برای کاهش احتمال عود سرطان انجام گیرد.
۳. پرتودرمانی:
معمولاً بعد از لامپکتومی و برای جلوگیری از عود موضعی توصیه میشود. در برخی موارد بعد از ماستکتومی نیز لازم است (بسته به اندازه تومور و تعداد گرههای لنفاوی درگیر).
۴. درمان هورمونی (Endocrine Therapy)
اگر سلولها گیرنده استروژن و پروژسترون داشته باشند، داروهایی نظیر تاموکسیفن یا مهارکنندههای آروماتاز برای کاهش خطر بازگشت سرطان تجویز میشود.
۵. درمان هدفمند (Targeted Therapy)
اگر وضعیت HER2 در سلولهای سرطانی بیمار، مثبت باشد، داروهایی مانند تراستوزوماب به درمان اضافه میشوند.
۶. پیگیری بعد از درمان:
بعد از اتمام درمان، معاینات منظم توسط پزشک (معمولاً هر ۳ تا ۶ ماه در ۲ سال اول، سپس سالیانه) و همچنین ماموگرافی و گاهی سونوگرافی برای بررسی بازگشت بیماری انجام خواهد شد.
نکته مهم برای بیماران
بایستی توجه شود که انتخاب درمان بر اساس ویژگیهای فردی هر بیمار و نوع سرطان است. لذا از مقایسه ی پروتکل درمانی خود با سایر بیماران بپرهیزید. همچنین، همواره به یاد داشته باشید که تشخیص زودهنگام (از طریق بیوپسی و غربالگری) شانس درمان موفق و زندگی طولانی را افزایش میدهد.
منابع
- Breast biopsy procedures and aftercare. Macmillan Cancer Support. 2025
- Breast Cancer Facts & Figures. American Cancer Society. 2024-2025