ماستیت گرانولوماتوز چیست؟
ماستیت گرانولوماتوز (IGM) یک بیماری التهابی خوشخیم پستان است. این بیماری معمولاً در زنان در سنین باروری دیده میشود و غالباً بعد از بارداری یا شیردهی اتفاق می افتد. در این بیماری، التهاب در لوبولهای پستان ایجاد میشود و «گرانولوم» (خوشهای از سلولهای ایمنی) تشکیل میگردد. از آنجا که التهاب ممکن است با قرمزی، برجستگی یا توده در پستان همراه شود، IGM گاهی با سرطان پستان یا عفونت شدید اشتباه گرفته میشود.
علائم ماستیت گرانولوماتوز
چطور بفهمیم که به ماستیت گرانولوماتوز دچار شده ایم؟
این بیماری میتواند یک یا چندین علامت ایجاد کند که شایع ترین آنها عبارتند از:
- توده سفت و دردناک در پستان
- قرمزی یا التهاب پوست
- ترشح از نوک پستان
- تورم یا گرمی موضعی
- گرفتگی یا فرو رفتگی پوست (گاهی شبیه سرطان دیده میشود).
- گاهی ایجاد آبسه یا فیستول
البته این علائم لزوماً نشانه سرطان نیستند، اما نیاز به بررسی دقیق توسط پزشک دارند.
چطور تشخیص داده میشود؟
۱) معاینه پستان توسط پزشک: اولین قدم بررسی اندازه توده، محل التهاب و علائم همراه است.
۲) سونوگرافی پستان: معمولاً اولین روش تصویربرداری است. اگر توده یا آبسه دیده شود، اقدام بعدی لازم است.
۳) بیوپسی با سوزن (Core Needle Biopsy): این مرحله کلیدیترین و قطعیترین روش تشخیص است. نمونه بافت جهت آسیبشناسی ارسال میشود تا مشخص گردد که آیا گرانولوم وجود دارد یا نه، و مهمتر از آن بیماریهایی مانند سرطان، عفونت (مثل سل یا قارچ)، یا بیماریهای سیستم ایمنی رد شوند.
۴) آزمایشهای تکمیلی (در صورت نیاز)
- آزمایش خون
- کشت میکروبی (اگر آبسه وجود داشته باشد)
- بررسی هورمون پرولاکتین
- بررسی علائم بیماریهای خودایمنی
علت بیماری چیست؟
در بسیاری از موارد، علت دقیق شناخته نیست و بیماری را ایدئوپاتیک مینامند.
با این حال، عوامل زیر ممکن است در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند:
- واکنش بیشازحد سیستم ایمنی
- بارداری و شیردهی در چند سال اخیر
- سطح بالای هورمون پرولاکتین
- عفونتهای باکتریایی خاص
- سابقه ضربه به پستان
- چاقی یا اختلالات هورمونی (در برخی مطالعات).
- قرارگرفتن در معرض دود سیگار یا قلیان
- و….
توصیهها برای بیمار یا مخاطب
- اگر شما یا کسی از نزدیکانتان با توده یا التهاب پستان مواجه شدید نگران نشوید. ماستیت گرانولوماتوز خوشخیم است (نه سرطان).
- در صورت توصیه ی پزشک، بیوپسی انجام دهید، چرا که بررسی پاتولوژی جهت تشخیص دقیق و برنامه ریزی برای درمان بسیار ضروری است.
- اگر بیماری تایید شد، صبور باشید زیرا درمان آن ممکن است چندین ماه به طول بیانجامد.
- در صورت آبسه یا ترشح چرکی، درناژ و درمان کمکی ممکن است لازم شود.
- پیگیری منظم و تماس با پزشک برای هر تغییر یا عود مهم است.
منابع
- Dilaveri C, Degnim A, Lee C, et al. Idiopathic Granulomatous Mastitis. Breast J. 2024
- Sarmadian R, Safi F, Sarmadian H, et al. Treatment modalities for granulomatous mastitis, seeking the most appropriate treatment with the least recurrence rate: a systematic review and meta-analysis. Eur J Med Res. 2024
